درس سوم 🔊

گفت‌و‌گو -‌ در کلاس ادبیات فارسی 🔊

استاد: 🔊 امروز می‌خایم درباره‌ی شعر حافظ شیرازی صحبت کنیم. 🔊 اولین سوالی که مطرح می‌شه اینه که مفهوم اصلی شعر حافظ درباره‌ی چیست؟ 🔊

پروانه: 🔊 استاد! 🔊 تا آن‌جایی که من شعر حافظ رو خوندم، شعر حافظ بیش‌تر مفهومش عرفانی است. 🔊

استاد: 🔊 آیا می‌تونی شعری عرفانی از حافظ مثال بزنی؟ 🔊

پروانه: 🔊 اجازه بدین کمی فکر کنم؛ 🔊 بله مثلا میگه: 🔊

خرّم آن روز کز این منزل ویران بروم 🔊 راحت جان طلبم و از پی جانان بروم 🔊

یعنی چه خوش است آن روزی که روح من از این دنیای ویران و خراب خارج بشه و به دنبال آرامش جان و معشوقم برم! 🔊 طبیعتاً در اين‌جا مقصود از «جانان» خداست که حافظ دوست داره هر چه زودتر به او برسه. 🔊 به نظر من این روح عرفانه: 🔊شوق رسیدن به خداوند. 🔊

کاوه: 🔊اما استاد من فکر می‌کنم «عشق» مضمون اصلی توی شعر حافظه. 🔊

استاد: 🔊می‌تونی منظورت رو بیش‌تر توضیح بدی؟ 🔊

کاوه: 🔊بیش‌تر از ۳۰۰ بیت حافظ مستقیما درباره‌ی مفهوم عشقه. 🔊 مثلا در یک بیت صریحا می‌گه: 🔊

فاش می‌گویم و از گفته‌ی خود دل‌شادم 🔊 بنده‌ی عشقم و از هر دو جهان آزادم 🔊

یعنی حافظ صریحا می‌گه که بنده‌ی عشقه و به سبب بندگی عشق از وابستگی‌های اين جهان و جهان پس از مرگ آزاده. 🔊 بنابراين فکر می‌کنم شعر حافظ رو باید شعر عاشقانه بدونیم. 🔊

لاله: 🔊اما استاد من فکر می‌کنم عشق در شعر حافظ تضادی با عرفان نداره و اصلا عشق و عرفان توی شعر حافظ یکی است. 🔊 مثلا در اين بیتی هم که آقای کاوه خوندن منظور از «بنده‌ی عشق بودن» بنده‌ی عشق خدا بودنه. 🔊