درس ششم 🔊

متن - شیخ‌‌بهایی ستاره‌شناس معمار 🔊

بهاء‌الدین محمد عاملی معروف به «شیخ بهایی» در سال ۹۲۵ هجری خورشیدی (۱۵۴۷ م.) در شهر بعلبک لبنان متولّد شد. 🔊 او در خانواده‌ای معروف و مذهبی تربیّت شد و در همان دوران کودکی استعدادش آشکار شد. 🔊 سیزده ساله بود که به همراه خانواده‌اش به ایران مهاجرت کرد. 🔊 ایران در آن زمان مرکز علم و دانش در منطقه بود. 🔊 او پس از تعلیم در رشته‌های مختلف مانند فقه، فلسفه، اخلاق، عرفان، ادبیات، ریاضی، معماری، نجوم، فیزیک و ... 🔊 به دانشمند اول ایران تبدیل شد و بیش از نود و پنج کتاب درباره‌ی این علوم نوشت. 🔊 شیخ‌بهایی یکی از عوامل پیشرفت و اقتدار حکومت صفویّه بود؛ 🔊 زیرا او مدّت‌ها مشاور اول شاه عباس، پادشاه قدرتمند حکومت صفویّه بود. 🔊 شیخ‌بهایی در طول زندگی‌اش شاعران بزرگ و مشهوری را تربیت کرد؛ 🔊 از جمله: 🔊 ملّا‌صدرای‌شیرازی و محمد‌تقی‌مجلسی. 🔊 سازمان جهانی یونسکو به علّت اهمیّت جهانی شیخ‌بهایی در دانش نجوم، سال ۲۰۰۹ م. را به نام «نجوم و شیخ بهایی» نامید. 🔊 یکی از تخصّص‌های شگفت‌انگیز شیخ‌بهایی، معماری و مهندسی است. 🔊

بهایی در اصفهان، پایتخت آن زمان ایران، بناهای بسیار زیبایی را ساخت که تا به امروز باعث شگفتی مهندسان و معماران جهان است؛ 🔊 مثلا او حمّامی را ساخت که تا تنها با یک شمع، آب آن گرم می‌شد و شمع آن هیچ‌وقت تمام‌ نمی‌شد. 🔊 نام این حمّام، حمّام شیخ است. 🔊 او مناره‌ای ساخت که تکان می‌خورد؛ 🔊 اما خراب نمی‌شود. 🔊 اسم این مناره منارجنبان است. 🔊 میدان نقش جهان، مسجد شیخ لطف‌الله، سی‌و‌سه پل و پل خواجو از دیگر بناهای مشهور شیخ بهایی در اصفهان است. 🔊 امروزه هر سال هزاران گردش‌گر از کشورهای مختلف جهان از شهر زیبای اصفهان و یادگاری‌های شیخ بهایی دیدن می‌کنند. 🔊

سرانجام در سال ۱۰۰۰ خورشیدی (۱۶۲۱ م.) شیخ بهایی در ۷۵ سالگی در اصفهان درگذشت 🔊 و بنابر وصیّتش او را در شهر مشهد و در حرم امام رضا (ع) دفن کردند. 🔊

می‌گویند پیش از مرگ روزی با شاگردانش در قبرستان راه می‌رفت؛ 🔊 ناگهان صدایی را از قبر عارف بزرگی شنید. 🔊 از شاگردانش پرسید: 🔊 «آیا شما صدایی را که من می‌شنوم، می‌شنوید؟» 🔊 به او پاسخ دادند: 🔊 «نه‌خیر استاد. 🔊 آیا شما صدایی را می‌شنوید؟». 🔊 شیخ بهایی درحالی‌که چهره‌اش شاداب بود، گفت: 🔊 «آری صدایی به من گفت که به‌زودی به‌سوی خدایت برمی‌گردی». 🔊